ŞUBAT AYI ÖNEMLİ HUKUKİ GELİŞMELER

• Kira artış oranı %33,98(tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalaması) olmuştur.
•  Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Resmi Gazete’de yayımlandı.
• Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçılar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak vefat tarihinden itibaren doksan gün içerisinde ilgili tescil kuruluşuna müracaat etmek ve adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Bu bent kapsamında yapılan tescil işlemlerinde tescil, vefat tarihi itibarıyla yapılır. Bu araçların süresi sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve mirasçılar adına tescil ettirilinceye kadar araç trafikten menedilir.
• Hız sınırını aşmada % 10’luk tolerans kaldırıldı.

Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını;

Sürücüler tarafından bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinin;

a) (7) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 30 gün,

b) (8) numaralı alt bendinin ihlali halinde her seferinde 60 gün,

c) (9) numaralı alt bendinin ihlali halinde ise her seferinde 90 gün,süre ile sürücülerin sürücü belgeleri geri alınır.

– Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek yasaktır. Bu yasağı ihlalin cezası 90.000-TL olarak düzenlenmiştir.

– 0.50 promil üzerinde alkollü araç kullanmanın cezası 25.000-TL, alkolmetreyi üflememek 150.000-TL olarak düzenlenmiştir.

Diğer değişikliklere ulaşmak için LİNK

EMSAL KARARLAR

• Danıştay 10. Dairesi’nin 2020/2598 E., 2024/3991 K. sayılı ve 14.10.2024 tarihli kararı; Kişisel veri niteliğinde bulunan işçinin işten ayrılma nedeninin; işçi, işveren ve sosyal güvenlik kurumu ile mevzuatta yer alan istisnai kurumlar dışında kalan üçüncü kişiler ile paylaşılması hukuka aykırıdır.

“Uyuşmazlık, kişisel veri niteliğinde bulunan davacının işten ayrılma nedeninin; davacı (işçi), (sözleşmeyi fesheden) işveren ve davalı Kurum ile yukarıda sayılan istisnai kurumlar (yargı mercileri vb.) dışında kalan üçüncü kişiler (bu arada diğer işverenler) ile paylaşılmasının hukuka uygun olup olmadığı noktasındadır. Dava konusu Yönetmelikteki bu eksik düzenleme sonucu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun  ilgili  maddesine aykırı olarak, davacının sosyal güvenlik kaydında işten ayrılış nedeninin, davacının rızası hilafına yeni işverenlerle paylaşıldığı, bu verinin ise salt işverenin beyanına göre oluşturulduğu ve henüz yargı yerinin denetiminden geçmek suretiyle kesinleşmediği, ayrıca “İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” açıklamasını içeren 29 numaralı kodun kapsamına, İş Kanunu’nun 25. maddesinin 1. fıkrasının II numaralı bendinde yer alan dokuz farklı haklı fesih sebebinin de girmesine rağmen, davacı yönünden bu sebeplerden hangisinin geçerli olduğunun belirtilmemesi suretiyle davacının sahip olmadığı hal ve işlemediği bir takım tavır ve davranışlarla lekelenme riski ile karşı karşıya bırakıldığı; sonuç itibarıyla işçinin kişisel verilerinin, onun iradesine aykırı olarak, hukuka ve doğruluğa uygunluğu şüpheli bir şekilde, işlenme amacıyla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmayan bir biçimde işlenmesine olanak tanındığı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin, 25/08/2016 tarihli ve 29812 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik Ek-5 sayılı ekinde yer alan “Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi”nin 15 numaralı alanında bulunan “Sigortalının işten ayrılış nedeni (kodu)” kısmının, 29 numaralı kod ve “29-İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” ibaresi yönünden İPTALİNE karar verilmiştir.”

Karar sonrası SGK, işverenlere sunulan hizmet dökümlerinden işten çıkış nedenlerini kısmı kaldırılmıştır. İşten çıkış kodlarını e-Devlet üzerinden sadece çalışanın kendisi görebilecek olup; yeni işverenlerin bu verilere doğrudan erişimi engellendi.

BİLGİ NOTLARI

• İşçinin İşverenin Malına Zarar Vermesi

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-ı maddesine göre, işçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işverenin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisat veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması, işverene iş sözleşmesinin haklı nedenle ve bildirimsiz sona erdirme hakkı vermektedir. Madde ifadesinden de anlaşıldığı gibi, işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle fesih edebilmesi için şu koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir:

-İşçinin kusurlu olması.

-İşin güvenliğini tehlikeye  düşürmesi.

-İşyerinde bulunan ve işverenin malı olan ya da malı olmayıp da eli altında bulunan makine, tesisat ve her türlü eşyaya zarar vermesi.

-Zararın işçinin 30 günlük ücretinin tutarını aşması.

1-İşçinin Kusurlu Olması    

İşverene ait ya da onun eli altında bulunan mal veya eşyalara verilen zararın, işçinin kasıtlı ya da kusurlu davranışları ile oluşması gerekir. Oluşan zararda işçinin kusuru yoksa zarar miktarı ne kadar yüksek olursa olsun bu husus haklı fesih nedeni yapılamaz. İşçinin kusurunun olduğu anlaşıldığında ise, kusur derecesinin oluşan zarar miktarı ile karşılaştırılıp, 30 günlük brüt ücretini aşıp aşmadığı belirlenerek, buna göre işlem yapılması gerekir. İşçinin kusurunun belirlenmesinde, kendisine verilen işte deneyimli olup olmadığı, bu konuda eğitim verilip verilmediği gibi hususlar dikkate alınacaktır.

2-İşçinin İşin Güvenliğini Tehlikeye Düşürmesi

Burada aranan tehlikenin gerçekleşmesi değil, fakat gerçekleşme olasılığının yüksek olmasıdır, doğrudan zararın meydana gelmiş olması aranmaz.

3-İşyerinde Kullanılan Eşyalara Zarar Verilmesi

İşyerinde bulunan makine veya eşyaların işverenin malı olması koşulu aranmaz. İşverenin ödünç olarak bulundurduğu bir eşyaya zarar verilmesi de haklı fesih nedenidir. İşyerinde kullanılan bir eşyaya işyeri dışında zarar verilmesi de örneğin, işyerine ait fakat işin gereği işyeri dışında kullanılan araç ve gereçlere zarar verilmesi haklı fesih nedenidir. 

4-Zararın İşçinin 30 günlük Ücretini Aşması

İlgili kanun maddesinde zarar miktarı için 30 günlük ücret denilmiş, fakat brüt veya net olup olmadığı konusunda bir açıklama yapılmamıştır. Bu konuda ilke kararı niteliğinde olan 2011 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında, işçi lehine yorum ilkesi gereği zararla karşılaştırılacak ücretin brüt ücret olduğu kabul edilmiştir.

Iı-Zarar Miktarının Ödenip Ödenmemesinin Sonuca Etkisi

Bu maddeye göre haklı fesih nedeninin ortaya çıkması durumunda, zararın işçi tarafından ödenmesi ya da ödeneceğinin taahhüt edilmesi veya işverenin bu konuda işçi aleyhine dava açması ya da açmaması, zararın sigorta şirketi tarafından ödenmesi işverenin fesih hakkını etkilemeyeceği gibi, işverenin zarar miktarını işçiden istememesinin de sonuca etkisi yoktur. Ya da işçinin  başkasına verdiği zararın,  örneğin, şoför olarak çalışan işçinin trafik kazası sonucu  verdiği zararın, zarar gören tarafından işverenden istenmemesi de işverenin haklı fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

İş Kanunu’ nun 25’inci maddesinde sayılan nedenlerden dolayı iş sözleşmesinin haklı nedenle fesih edildiğinin ispat yükümlüsü işverendir. Dolayısıyla işverenin malına verilen zararın işçinin kusuru ile meydana geldiği ve zarar miktarının 30 günlük ücretini aştığını işveren ispat etmek zorundadır.